npt

Teren Ośrodka edukacji ekologicznej „Rysiówka”

Działalność edukacyjna Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia w Kruszwicy.

Nadgople będąc od 1967 Nadgoplańskim Parkiem Tysiąclecia, stanowi żywy, trwały pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego, ze względu na fakt, że region ten jest ściśle związany z początkami państwowości polskiej. Park niezależnie od form ochrony przyrody jakie na przestrzeni wielu lat przybierał i kształtował począwszy od rezerwatu, a skończywszy na parku krajobrazowym powołanym w 1992r stał się rozpoznawalną ikoną rejonu Kujaw. Jednakże tereny nadgoplańskie to nie tylko ujmujące krajobrazy o powierzchni ponad 12tys.ha ale przede wszystkim miejsca lęgowe ptactwa błotnego, wodnego i lądowego. Stąd utworzenie nad j. Gopło, nad którym zinwentaryzowano ponad 200 gatunków ptaków, obszaru Natury 2000, czyli Europejskiego Systemu Ochrony Przyrody obejmującego wszystkie kraje UE pod nazwą Ostoja Nadgoplańska (kod PLB040004). Ponadto istnienie wielu innych cennych aspektów otaczających Nadgople stwarza dogodne warunki sprzyjające kształtowaniu myśli i świadomości ekologicznej każdego, niezależnie od płci, wieku, rasy czy upodobań, stanowiąc jednocześnie cel edukacji w Nadgoplańskim Parku Tysiąclecia.

Zajęcia odbywają się na salce dydaktycznej wyposażonej w liczne materiały dermoplastyczne m.in. awifauny, plansze o różnorodnej tematyce, filmy edukacyjne, prezentacje multimedialne. Podczas spotkania szczegółowo zostaje omawiana historia Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia i okolic, fauna i flora. Uświadamiany jest również fakt istnienia wielu form ochrony przyrody mających zastosowanie w rejonie NPT regulowanych ustawą o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004r oraz konsekwencje z niej wynikające. Tematyką wizyt jest także m.in. bioróżnorodność nadgopla, jej zagrożenia antropogeniczne, wpływ i oddziaływanie odkrywek węgla brunatnego, ichtiologia. Zajęcia praktyczne organizowane są na półwyspie Potrzymiech, który jest znany w takiej formie od ok.100lat – miejscu, gdzie położony jest Ośrodek edukacji ekologicznej „Rysiówka”. W ramach praktyki zorganizowane grupy odbywają piesze wędrówki ścieżkami edukacyjnymi. Najbardziej znana i wykorzystywana w tym celu jest ścieżka „Potrzymiech” wiodąca od przeprawy promowej po j. Gopło znajdującej się w miejscowości Złotowo – Ostrówek aż do OEE „Rysiówka”. Na promie odwiedzający informowani są o parametrach jeziora, jego właściwościach, stanie czystości, zagrożeniach. Podziwiają naturalne środowisko obszaru NPT. Po zejściu z promu idąc drogą w kierunku północnym p. Potrzymiech znajdują się pomniki przyrody ożywionej m.in. wiąz szypułkowy i nieożywionej – głaz ognia. Uczestnicy w trakcie marszu rozpoznają gatunki roślin. Prowadzone są dyskusje związane z funkcjonującą na półwyspie nielegalną zabudową czy kłusownictwem, stanowiącymi zagrożenia bioróżnorodności. Prowadzone są także obserwacje terenów rezerwatowych, objętych ochroną częściową a w dalszej części ścisłą z wież widokowych przystosowanych dla turystów. W okolicy Górek Popowskich porośniętych w całości trzciną pospolitą, pałką wąskolistną, wierzbą szarą i białą można zaobserwować stada dzikich gęsi, krzyżówek, perkozów. Poza miejscem wypoczynku groni z nich wybiera to miejsce w celu pierzenia się, tracąc zdolność do lotu, a ze względu na bezpieczną odległość podpływają bardzo blisko człowieka umożliwiając dokładną ich obserwacje z znajdującego się tam pomostu oraz wiaty. Punktem końcowym wycieczki jest strażnica, OOE Rysiówka. To miejsce odpoczynku, relaksu, z którego można podziwiać panoramę północnej części półwyspu – Bąbule, zalesionej łęgami olszowymi i topolą czarną. Podsumowane zostają wszystkie informacje, wyciągane wnioski. Spotkanie zakończone jest ogniskiem dla uczestników. Jednakże w przypadku nieograniczonego czasu, po odpoczynku można kierować się na podmokłe obniżenie tzw. „Wątok”, gdzie w okresie letnim po zachodzie słońca można usłyszeć gnieżdżącego się tam podróżniczka. Często słychać także śpiewające rokitniczki, trzcinniczki, brzęczki. W drodze powrotnej wracając wschodnim skrajem półwyspu – zalesionym bagien Bachorzy można zauważyć efekty wprowadzania zalesień, mijając okaz wiązu szypułkowego. Kierując się na południe uczestnicy kończą wycieczkę po Nadgoplańskim Parku Tysiąclecia przy promie w Ostrówku.

Poza w/w ścieżką funkcjonują:

  • ścieżka przyrodniczo-historyczna Gopło Mare Polonorum,
  • ścieżka dydaktyczno-przyrodnicza Jezioro Gopło – Mietlica-Przewóz,
  • ścieżka ekologiczna Mare Polonorum (w południowej części).

Gościmy w siedzibie parku dzieci z przedszkoli samorządowych, uczniów szkół podstawowych, gimnazjalnych, ponadgimnazjalnych, studentów, uczestników Warsztatów Terapii Zajęciowych oraz wychowanki Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego.

Udział w zajęciach biorą również zorganizowane grupy turystów z wielu miast Polski i krajów zagranicznych tj. Grecja, Malta, Armenia czy Niemcy. W ciągu roku Nadgoplański Park Tysiąclecia odwiedza ponad trzy tysiące osób, z czego blisko 1/3 współpracuje z NPT przez cały rok. Przedszkola Samorządowe uczęszczają na cykliczne spotkania w ramach programu „Kubuś”. Pozostałe szkoły uczestniczą w szeregu spotkań poświęconych różnorodnej tematyce. Zajęcia dydaktyczne prowadzone są nie tylko w siedzibie NPT, ale również w placówkach, przedszkolnych, szkolnych, wychowawczych. Organizowane są specjalne spotkania np. z okazji Światowego Dnia Ziemi. Placówki szkolne współpracujące z parkiem angażują się w akcję sprzątania świata czy dokarmiania zwierząt zimą. Od wielu lat dzięki pomocy finansowej WFOŚiGW przeprowadzane są cykliczne konkursy, w których liczba zainteresowanych wzrasta. Są nimi:

  • konkurs historyczno-przyrodniczy „Skąd nasz ród”,
  • konkurs fotograficzny „Gopło w obiektywie”,
  • konkurs plastyczny „Barwy Nadgopla”,
  • konkurs literacki. 

W konkursie „Skąd nasz ród” udział biorą trójosobowe reprezentacje szkół, walczące o nagrody indywidualne oraz dla placówek. Przygotowywany jest dla IV kategorii:

  • szkoły podstawowe,
  • gimnazja,
  • szkoły ponadgimnazjalne,
  • organizacje pozaszkolne tj. Warsztaty Terapii Zajęciowej. 

Konkurs fotograficzny i literacki zrzesza wszystkich, natomiast w konkursie plastycznym mogą zaprezentować swoje zdolności dzieci w wieku przedszkolnym i kl. I-III SP. „Poznajemy Parki Krajobrazowe Polski” – to nazwa ogólnopolskiego konkursu, w którym po raz kolejny udział biorą gimnazjaliści szkół w obrębie gmin nadgoplańskich, mający możliwość wykazania się wiedzą ogólną z biologii i znajomością parku w kolejnych etapach. Nadgoplański Park tysiąclecia jest także współorganizatorem konkursów organizowanych przez szkoły podstawowe bądź sprawując patronat honorowy.

Edukacja to także zajęcia z uczniami Technikum Architektury Krajobrazu, odbywającymi praktyki zawodowe. W okresie letnim na terenie Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia przebywają studenci w ramach obozów naukowych. Współpraca ze studentami Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Zakładu Kartografii, Teledetekcji i GIS pod kierunkiem dra Mieczysława Kunza zaowocowała opracowaniem mapy sozologicznej, przekazanej w lipcu br. Koła Naukowe Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu w wyniku przeprowadzenia projektu badawczego wykonały:

  • ocenę wpływu antropopresji na stan i jakość wód Jeziora Gopło,
  • wpływ człowieka na skład florystyczny łęgów nadgoplańskich,
  • plany zagospodarowania przestrzennego wybranych obszarów parków zgodnie z zasadą rozwoju zrównoważonego.

Poza obozami naukowymi, odbywają się także obozy harcerskie. W okresie letnich wakacji organizowane są zajęcia plenerowe na obszarze półwyspu Potrzymiech dla uczniów szkół przebywających na półkoloniach zorganizowanych przez miejscowe samorządy. Organizowane są rajdy rowerowe na obszarze półwyspu Potrzymiech. Edukacja prowadzona jest poprzez konkursy w trakcie trwania imprezy plenerowej „Lato w Parku” oraz inne wystawy, konferencje np. w ramach XVIII sesji ekologicznej w Żychlinie oraz innych miastach Polski.

Te i wiele innych działań zostaje realizowanych na potrzeby edukacyjne Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia w Kruszwicy.