Włochatka Aegolius funereus to sowa z rodziny puszczykowatych (Strigidae) wielkości kosa, o krępej budowie ciała i nieproporcjonalnie dużej głowie. Prowadzi nocny tryb życia, ze szczytem aktywności po zachodzie i przed wschodem słońca. W ciągu dnia ukrywa się w koronach drzew, dziuplach lub gęstych młodnikach. Główny jej pokarm stanowią drobne ssaki, głównie nornica ruda i norniki. Alternatywnym pokarmem są małe ptaki. Włochatki najczęściej polują z zasadzki. Nadmiar pożywienia, zwłaszcza w okresie wysiadywania i opieki nad pisklętami, gromadzą na dnie dziupli. Gatunek ten jest z reguły monogamiczny, jednak w latach o wysokiej liczebności gryzoni związki poligamiczne nie są rzadkie. Pary łączą się tylko na jeden sezon. Dojrzałość płciową włochatki osiągają w drugim kalendarzowym roku życia. Samica składa 3-8 (max. 11) jaj w odstępach dwutygodniowych. Jaja wysiadywane są przez 26-29 dni.

W Polsce włochatka występuje plamowo, w dwóch oddzielnych obszarach – na północy i na południu kraju. W pasie środkowym jej stanowiska są bardzo rozproszone. Włochatka jest gatunkiem borealno-górskim związanym z lasami iglastymi, szczególnie ze świerkiem i jodłą. Zasiedla ponad 100-letnie bory sosnowo świerkowe i lite bory sosnowe z domieszką świerka. W litych świerczynach istotna jest obecność buka, w buczynach natomiast duży udział drzew iglastych. Ważnym elementem w wyborze siedlisk jest obecność rozległych terenów otwartych w postaci zrębów, wiatrołomów, dolin rzecznych, bagien oraz gęstych młodników. Sowy te gniazdują zwykle w dziuplach dzięcioła czarnego, jednak bardzo chętnie również w budkach lęgowych. W tym roku GLPK podjął działania na rzecz czynnej ochrony włochatki. W celu zwiększenia miejsc do gniazdowania rozwieszono 25 szt. budek lęgowych w miejscach gdzie włochatka została stwierdzona. Zobacz

Włochatka jest gatunkiem wymagającym ochrony czynnej, objętym ochroną ścisłą oraz wymieniony w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Widnieje także jako gatunek waloryzujący Obszary Specjalnej Ochrony Natura 2000, do których w GLPK należy "Ostoja Lidzbarska".

Autor:
Tomasz Górny