Niska emisja to emisja szkodliwych pyłów i gazów na małej wysokości – 40 metrów, powstająca w wyniku nieefektywnego spalania paliw w domowych piecach. Do paliw tych należy zazwyczaj węgiel niskiej jakości, drewno lub nielegalnie spalane odpady. Przyczyną niskiej emisji są również zanieczyszczenia pochodzące z transportu, głównie samochodowego i innych pojazdów spalinowych. 

Musimy sobie uświadomić, że w Polsce najczęściej wykorzystywanym paliwem do ogrzewania naszych domów jest węgiel kamienny. Udział węgla kamiennego w produkcji ciepła w sektorze mieszkalnym to 48%, a w takich państwach jak Wielka Brytania to 11%, Czechy 8%, Francja 4%, a Niemcy 7%. 

Tak duży udział węgla kamiennego sprawia, to że w sezonie grzewczym (trwającym przeważnie od października do marca), ogromna ilość zanieczyszczeń jest emitowana do powietrza. Niestety często w naszych domowych kotłach dochodzi do „złego spalania”, czyli procesu gdzie spalanie węgla przebiega w sposób niecałkowity i niezupełny, w wyniku zastosowania urządzenia grzewczego o nieodpowiedniej konstrukcji oraz paliwa o niższej jakości. Podczas tego procesu do atmosfery uwalniane są m in.: dwutlenek węgla, dwutlenek siarki, tlenki azotu, rakotwórczy benzo(a)piren, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, tlenek węgla, tlenek siarki oraz para wodna.   

Negatywne efekty „złego spalania” są tym większe im gorsza jest jakość węgla. Węgiel gorszej jakości ma często niższą wartość opałową, czyli musimy spalić go więcej.  

Niestety pomimo zakazów ciągle mamy odczynienia z rażącym, negatywnym procederem spalaniem odpadów komunalnych (śmieci) w domowych kotłach – piecach. 

Przypominamy, że zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, kto, termicznie przekształca odpady poza spalarnią odpadów lub współspalarnią odpadów podlega karze aresztu albo grzywny. Grzywna może wynieść od 20,00 do 5000,00 zł, jednakże najczęściej policja wystawia mandat o wartości 500,00 zł. 

NIE WOLNO spalać śmieci (butelek plastikowych, mebli, gazet, tektury, drewna nasączonego farbami i impregnatami, odzieży itp.). 

Palenie śmieci w domowych kotłach – piecach, odbywa się w temperaturze 200-500OC, jest to stosunkowa niska temperatura, a podczas takiego spalania do atmosfery uwalniają się szkodliwe substancje takie jak: tlenek azotu, dwutlenek siarki, metale ciężkie (np. kadm, nikiel, ołów, rtęć), związki chloru, fluoru. 

Gryzący, cuchnący dym, który drapie w gardle i szczypie w oczy. Ten dym szczególnie można wyczuć wieczorami między osiedlami domów jednorodzinnych, małych wioskach i wszędzie tam, gdzie ludzie mają w domach piece i postanowili dorzucić, trochę śmieci, żeby zaoszczędzić węgiel lub drewno.

Drewno, to kolejne paliwo, które wykorzystujemy w naszych kotłach – piecach. Jego spalanie jest wysokoemisyjne, ma ono porównywalną emisję wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych i pyłu zawieszonego. Dodatkowo, spalanie mokrego drewna zwiększa szkodliwą emisję.  

Kolejną przyczyną niskiej emisji jest transport samochodowy. Samochód, jako środek transportu jest nieodzownym elementem naszego życia, niestety jazda samochodem powoduje emisję zanieczyszczeń zarówno, jako efekt spalania paliw oraz ścierania klocków hamulcowych. Badania wskazują, że średnio w samochodzie podróżuje 1,3 osoby, to oznacza, że większości samochodem podróżuje jedna osoba. Wiadomo, trudno odzwyczaić się od dobra jakim jest samochód, ale w momencie, kiedy mamy taką możliwość wybierajmy alternatywę, czyli podróż komunikacją miejską, jazdę rowerem, czy po prostu idźmy na pieszo do pracy, szkoły. 

Warto wspomnieć, że jedną z przyczyn niskiej emisji, jest brak tzw. korytarzy regeneracji, czyli możliwości wymiany powietrza w przestrzeni miejskiej. 

“Niewielu z nas zdaje sobie sprawę jak ważne jest, szczególnie w większych miastach, jest odpowiednia ilość korytarzy tzw. regeneracji, czyli wymiany powietrza. Korytarze te są coraz powszechniej zabudowywane, co wpływa bezpośrednio na stan zanieczyszczenia powietrza. Galopujący trend  budowy mieszkań i budynków usługowych sprawia, że w wielu miastach wolne do tej pory tereny przyrodnicze, bogate w świeże powietrze (ciągi wzdłuż rzek, pola uprawne, lasy, parki, wolne przestrzenie) podlegają intensywnej zabudowie. Co za tym idzie ogranicza się w ten sposób możliwość swobodnego przemieszczania się powietrza, czyli potocznie mówiąc “przewietrzania miasta”.”

Źródło: 

Poradnik czyste ciepło w moim domu z paliw stałych, Ministerstwo Środowiska, Warszawa 2017 r. 

Małochleb, Niska emisja – przewodnik, Fundacja Centrum Edukacji Obywatelskiej, Warszawa 2017 r.

www.fundacjapolskabezsmogu.pl

Projekt dofinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z programu Regionalnego Wsparcia Edukacji Ekologicznej oraz budżetu Województwa Kujawsko-Pomorskiego.