9 kwietnia w siedzibie Tucholskiego Parku Krajobrazowego przeprowadziliśmy zajęcia pt. „Jak Kujawiak i Pomorzanin pomagają bocianom – Poznaj skrzydlatego Wojtka” dla uczniów klas IV-VI ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Tucholi.
Z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej przekazywaliśmy szczegółową wiedzę o biologii, fizjologii, instynktach i fenomenach bociana białego. Porównaliśmy go z jego negatywem - bocianem czarnym. Mówiliśmy o wyglądzie i przystosowaniach ptaków porównując bociana białego do siebie. Wyszukaliśmy cechy, które umożliwiają ptakom latanie. Prześledziliśmy trasy wędrówek populacji wschodnioeuropejskiej bociana białego. Na podstawie przeprowadzonego doświadczenia poznaliśmy mechanizm lotu szybowcowego i ślizgowego oraz znaleźliśmy odpowiedź na pytanie, dlaczego bociany białe nie lecą przez M. Śródziemne. W trakcie zabawy w polowanie drapieżnika określiliśmy pożywienie bociana białego oraz zdementowaliśmy funkcjonujący mit, że najlepszym przysmakiem dla niego jest żaba. Budowanie gniazda na platformie lęgowej było okazją do wyciągnięcia wniosków nt. pozostających w środowisku plastikowych śmieciach: sznurkach do wiązania słomy i woreczkach foliowych, i zachętą do włączenia się w aktywną ochronę bociana. Dla uczniów była to też praktyczna nauka określenia co nazywamy sianem, a co słomą  Jak każda grupa, do oglądanej na filmie pary bocianów w gnieździe, uczniowie chętnie stworzyli podkład rozklekotanych bocianów wykorzystując do tego przygotowane patyki. Przedstawiliśmy nie tylko sielskie życie bociana, ale również zagrożenia populacji bociana białego w Polsce, czyhające na nie niebezpieczeństwa podczas podróży na zimowisko i podczas pobytu w Afryce.
Na zakończenie grupa wykonała samodzielnie kalendarz bociana białego, który zagości na tablicy w ich klasie, a chętni uczniowie zabrali ze sobą kartę obserwacji VIII Międzynarodowego Spisu Bociana Białego w Tucholskim Parku Krajobrazowym i wyszli dumni z oznaka – Przyjaciel bociana.

W 2024 roku przypada VIII Międzynarodowy Spis Bociana Białego, który realizowany jest na obszarze Europy i Afryki Północnej co 10 lat.
Pierwsze Międzynarodowe Liczenie Gniazd Bociana Białego odbyło się w 1934 roku i obejmowało swym zasięgiem znaczną część Europy. Kolejne liczenia to rok 1958, 1974, 1984-1985, 1994-1995, 2004, 2014.
Pierwszą kompleksową inwentaryzację gniazd bociana białego na obszarze byłego województwa bydgoskiego przeprowadzono w latach 1994-1995 w ramach V Międzynarodowego Liczenia Bociana Białego. Badania te zorganizowano w Katedrze Zoologii ATR w Bydgoszczy, a wzięło w nim udział ponad 70 osób. Na podstawie zgromadzonych danych przygotowano monograficzne opracowanie wydane pod redakcją Piotra Indykiewicza pt.: „Bocian biały (Ciconia ciconia (L.) w województwie bydgoskim w latach 1994-1995”.
Tucholski Park Krajobrazowy pierwszy raz włączył się w akcję w 2014 r.
Spisem objęto dwie gminy: Cekcyn i Tuchola. Łącznie 37 gniazd.
W tym roku w miesiącach: marcu i kwietniu pracownicy parku i jednocześnie koordynatorzy: Rafał Borzyszkowski oraz Bartłomiej Szamocki zinwentaryzowali wszystkie bocianie gniazda i platformy na obszarze gmin: Cekcyn, Lubiewo i Tuchola.
To działanie ma na celu przygotowanie się do spisu dotyczącego liczebności populacji bociana białego, który odbędzie się w dniach od 1 do 15 lipca.
Termin podyktowany jest względami merytorycznym, ponieważ w pierwszej połowie lipca większość młodych bocianów stoi już w gniazdach i ćwiczy swoją sprawność fizyczną, a także próbuje podlatywać nieco ponad gniazdo, którego jednak jeszcze nie opuszcza. Dlatego to najlepszy czas na ich policzenie.
Pracownicy parku na ujednoliconych w Polsce kartach obserwacji uzupełniać będą dane dotyczące między innymi:
Czy gniazdo jest zajęte przez parę lęgową?
Czy przez jednego bociana przez cały sezon?
Czy nie było zajęte wcale?
Czy para lęgowa jest z młodymi bocianami na gnieździe czy może bez?
Ile jest młodych bocianów na gnieździe?
Czy nastąpiła strata na etapie jaj lub piskląt?
Jaka jest wysokość bocianiego gniazda?
Czy gniazdo jest uszkodzone i wymaga interwencji?
Czy dorosłe bociany są zaobrączkowane?
Czy podjęto próbę odczytu obrączek?
Ponadto do każdej karty wykonana zostanie dokumentacja fotograficzna.
To tylko część informacji, które w miarę możliwości trzeba uzupełnić na karcie jak najbardziej szczegółowo.
Bocian biały jest ptakiem uznawanym za gatunek wskaźnikowy, odzwierciedlający stan środowiska. Tereny podmokłe o niezbyt wysokiej roślinności są najchętniej wykorzystywane przez nie jako miejsca do zdobywania pokarmu. Mniej terenów wilgotnych i podmokłych, a więcej pól z intensywną uprawą zbóż, powoduje, że bocianów na danym obszarze będzie mniej.
Dlatego od kilkudziesięciu już lat liczone są bociany po to by sprawdzić, czy jego populacja rośnie, czy maleje i w jakim stanie jest otaczające nas środowisko.
Zebrane dane są niezbędne do praktycznej ochrony gatunku.
W trakcie wiosennego liczenia gniazd bociana białego na terenie trzech w/w gmin łącznie zinwentaryzowano 67 gniazd oraz 27 platform.
Podział na poszczególne gminy:
Gmina Cekcyn: 20 gniazd i 8 platform.
Gmina Lubiewo: 25 gniazd i 8 platform.
Gmina Tuchola: 22 gniazda i 11 platform.
Największa ilość gniazd w sołectwach:
Sołectwo Cekcyn, gmina Cekcyn - 5 gniazd
Sołectwo Bysław, gmina Lubiewo - 5 gniazd i 3 platformy
Sołectwo Sucha, gmina Lubiewo - 5 gniazd
Sołectwo Kiełpin, gmina Tuchola - 6 gniazd i 1 platforma
Bardzo dziękujemy wszystkim sołtysom z w/w gmin za informacje dot. lokalizacji bocianich gniazd i platform na terenie swoich sołectw.
Szczególne podziękowania za ogromne zaangażowanie przekazujemy Pani Marii Grynda oraz Panu Wojciechowi Słupińskiemu.
W akcji biorą udział wszystkie parki krajobrazowe województwa kujawsko-pomorskiego oraz uczniowie szkół podstawowych, którzy w trakcie przeprowadzonych przez nas zajęć edukacyjnych dot. bociana białego wyrazili chęć obserwacji bocianich gniazd w swojej miejscowości.

Zapraszamy do uczestnictwa w Konkursie plastycznym "Architekci natury. Ptasi raj" w ramach Światowego Dnia Lasów.

Attachments:
Nazwa plikuRozmiar pliku
REGULAMIN.odt542 kB

Pracownicy Tucholskiego Parku Krajobrazowego w dniach od 13 do 22 lutego 2024 r. skontrolowali 22 obiekty, spośród których 13 było zasiedlonych przez nietoperze. Odnotowano występowanie dwóch gatunków: gacek brunatny 21 osobników oraz nocek Natterera 2 osobniki. Łącznie 23 nietoperze.

Pracownicy parku przy merytorycznym wsparciu dr. Mateusza Ciechanowskiego z Uniwersytetu Gdańskiego poszukiwali chronione ssaki w przydomowych piwnicach, piwnicach typu  „ziemianka”, „lodownia”, piwnicach w budynkach gospodarczych, podziemnym kanale będącym pozostałością starego młyna. Nietoperze hibernujące w trudno dostępnych szczelinach zlokalizowano za pomocą kamery inspekcyjnej.

Wiosną samice nietoperzy gromadzą się  w tzw. kolonie rozrodcze, liczące w Polsce od kilku do kilkuset osobników. W maju samica rodzi i wychowuje tylko jedno, rzadko dwa młode w ciągu roku. Późnym latem nietoperze opuszczają swoje letnie schronienia i przenoszą się do zimowisk odbywając niekiedy długie wędrówki. Jesienią, kiedy zaczyna brakować ich podstawowego pokarmu (latających owadów), zapadają ponownie w sen zimowy, zwany hibernacją. Do pełnej aktywności powracają wiosną gdy zrobi się ciepło i zaczynają latać owady.

Najczęstsze kryjówki nietoperzy latem to strychy, szczeliny budynków, wieże kościołów, szpary za okiennicami, dziuple.

Ich zimowe schronienia to piwnice, studnie, fortyfikacje, sztolnie i jaskinie.

W tym roku w ramach podziękowania mieszkańcom parku i Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie, którzy od lat udostępniają nam obiekty na swoich posesjach do przeprowadzenia zimowego liczenia nietoperzy Dyrektor Tucholskiego Parku Krajobrazowego przekazał 17 wyróżnień PRZYJACIEL NIETOPERZY w uznaniu wieloletniego zaangażowania w ochronę nietoperzy.

Jak co roku spotkaliśmy się z ogromną życzliwością mieszkańców parku za co bardzo wszystkim dziękujemy.

Tekst Rafał Borzyszkowski

W 2023 roku kontynuowaliśmy monitoring wilka szarego na terenie naszego parku.

W lutym pracownicy Tucholskiego Parku Krajobrazowego odbyli szkolenie przeprowadzone
przez dr. Macieja Szewczykiem z Katedry Ekologii i Zoologii Kręgowców Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego w zakresie zbioru prób (odchody, mocz, sierść itp.) do badań genetycznych wilków.

Od 1 stycznia do 9 listopada w terenie na stałe zainstalowane były 3 kamery monitorujące jedną grupę rodzinną.

W połowie listopada zainstalowaliśmy w terenie pięć kolejnych kamer, obejmując stałym monitoringiem dwie kolejne grupy.

14 grudnia na terenie naszego parku pracownicy Brodnickiego Parku Krajobrazowego odbyli szkolenie w zakresie zbioru prób, które przeprowadził dr Maciej Szewczyk.

W tym samym dniu w sali edukacyjnej Tucholskiego Parku Krajobrazowego w Tucholi w godzinach wieczornych odbył się wykład dr. Macieja Szewczyka pn. WILKI – historie prawdziwe z Borów Tucholskich.

W wydarzeniu stacjonarnie wzięło udział ponad 40 osób.
Zorganizowaliśmy również transmisję na żywo, którą oglądało 112 osób.

W roku 2023 nasze kamery zarejestrowały 45 zdjęć i 47 filmów dot. tylko wilków.
Udało nam się zarejestrować szczenięta ubiegłoroczne i dwukrotnie tegoroczne.
Przy współpracy z dr. Maciejem Szewczykiem zlokalizowaliśmy ubiegłoroczną wilczą norę oraz w jej pobliżu wilcze legowiska, miejsca zabaw szczeniąt, liczne odchody oraz sierść i pozostałości po wilczych ofiarach. Oddział, w którym znajduje się nora przy współpracy z Nadleśnictwem Woziwoda objęty został wyłączeniem z prac leśnych do 31 sierpnia br.

W ciągu całego roku zebraliśmy dokumentację dot. licznych tropów oraz śladów dot. aktywności wilków.
Zebraliśmy 11 prób (odchody, mocz).

Wszystkie pozyskane z terenu dane wprowadziliśmy do naszego systemu informacji geograficznej (GIS).

Ponadto zorganizowaliśmy dwa konkursy o tematyce wilczej: XXVII edycja Przyroda wokół nas „Po sąsiedzku z wilkiem” oraz XVIII edycja konkursu Przyroda wokół nas dla szkół specjalnych. W trakcie dni otwartych naszego parku zaaranżowaliśmy kolejne stoisko pn. ZASZNUROWANE TROPY oraz zorganizowaliśmy w ramach ESKAPADY. Poznaj swój region z przewodnikiem wycieczkę krajoznawczą pn. Wilczym tropem w dolinie Zwierzynki – czy wilki wyją do księżyca?

W roku 2024 planujemy kontynuację monitoringu z rozszerzeniem o czwartą grupę rodzinną.
Na wiosnę zaplanowaliśmy szkolenie ze zbioru prób dla kolejnego parku krajobrazowego z województwa kujawsko-pomorskiego oraz drugi wykład dr. Macieja Szewczyka na temat wilków.

Tekst Rafał Borzyszkowski

26 września br. Tucholski Park Krajobrazowy był organizatorem IV. Jesiennej akcji sprzątania rzeki Brdy. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele Gminy Tuchola, Gminy Gostycyn, Nadleśnictwa Woziwoda, Starostwa Powiatowego w Tucholi, Komendy Powiatowej PSP w Tucholi, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Grupy Prewencyjnej WOPR Woj. Kuj.-Pom. Bory Tucholskie, Nadleśnictwa Tuchola, oraz Tucholskiego Parku Krajobrazowego. Łącznie 24 osoby. W tym roku wspólnie posprzątaliśmy rzekę w granicach rezerwatu przyrody Dolina Rzeki Brdy na odcinku Woziwoda-Piła.
O godzinie 8.30 na dziedzińcu przed siedzibą Tucholskiego Parku Krajobrazowego odprawę przeprowadził Dyrektor parku Remigiusz Popielarz oraz Kierownik Grupy Prewencyjnej WOPR Województwa Kujawsko-Pomorskiego Bory Tucholskie Paweł Patoleta. Uczestnicy podzieleni zostali na dwie grupy. Pierwsza sprzątała rzekę Brdę na odcinku Woziwoda – Plaskosz (13 km), druga Plaskosz – Piła (17 km).
Łącznie zebrano 27 worków śmieci, które w ramach współpracy zostały odebrane przez Przedsiębiorstwo Komunalne w Tucholi.
Podsumowanie akcji odbyło się przy Terenowym ośrodku edukacji przyrodniczej i promocji Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie w Pile, gdzie na uczestników czekał ciepły posiłek regeneracyjny. Wszyscy w ramach podziękowania otrzymali okolicznościowe koszulki.
Przedsięwzięcie ma na celu przypominać jak ważna jest troska o środowisko naturalne w którym żyjemy a także zachęcać ludzi do wypracowania drobnych zmian w swoim życiu codziennym, mających niebagatelny wpływ nie tylko na estetykę naszego otoczenia ale także na jakość naszego życia.
Zadanie sfinansowano ze środków własnych województwa kujawsko-pomorskiego.
Poniżej fotorelacja z akcji sprzątania Brdy.

Tekst Rafał Borzyszkowski

14 grudnia br. Tucholski Park Krajobrazowy gościł pracowników Brodnickiego Parku Krajobrazowego w celu przeszkolenia w zakresie zbioru prób do badań genetycznych, które przeprowadził współpracujący z parkiem dr Maciej Szewczyk z Katedry Ekologii i Zoologii Kręgowców Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego. W godzinach porannych udaliśmy się na wybrane powierzchnie, gdzie dr Maciej Szewczyk wyjaśnił w jaki sposób zbierać próby (odchody, mocz, sierść itp.). Uczestnicy szkolenia zaobserwowali w terenie wilczą norę, legowiska, odchody, sierść oraz pozostałości po wilczych ofiarach. W trakcie szkolenia zebraliśmy 18 prób.
Wilcze odchody to źródło DNA konkretnego osobnika. Możemy dowiedzieć się jakie jest jego terytorium oraz czy pochodzi z populacji lokalnej. Porównując wyniki z różnych prób można określić pokrewieństwo poszczególnych osobników oraz całych wilczych grup. Ponadto analizując zawartość odchodów możemy poznać dietę konkretnego osobnika. W terenie miejsca znaczeń (odchody, mocz) pozwalają również ustalić wielkość terytoriów poszczególnych rodzin.
Tożsame szkolenie dla pracowników Tucholskiego Parku Krajobrazowego odbyło się 9 lutego br.
Po części terenowej, w sali edukacyjnej Tucholskiego Parku Krajobrazowego w Tucholi o godz. 18.00 dyrektor parku Remigiusz Popielarz oficjalnie rozpoczął część teoretyczną i zaprosił na wykład dr. Macieja Szewczyka pn. WILKI – historie prawdziwe z Borów Tucholskich, który przedstawił kilka tematów:
Czy powinniśmy bać się wilków i czy one boją się nas?
Wilcze CSI - czego możemy się dowiedzieć z wilczego DNA
Skąd wzięły się tucholskie wilki i ile ich jest?
Jeleń, daniel, krowa, a może bóbr? Czym żywią się tucholskie wilki?
Następnie prelegent zaprezentował filmy z fotopułapek, a na koniec zaproszono uczestników spotkania do wspólnej dyskusji.
W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele Nadleśnictwa Czersk, Nadleśnictwa Rytel, Nadleśnictwa Tuchola, Nadleśnictwa Woziwoda, Nadleśnictwa Zamrzenica, Gminy Lubiewo, Gminy Śliwice, Gminy Tuchola z terenu parku, pracownicy Brodnickiego Parku Krajobrazowego, uczniowie Technikum Leśnego im. Adama Loreta w Tucholi wraz z opiekunem, a także osoby zainteresowane wilczym tematem i sympatycy naszego parku. Łącznie ponad 40 osób.
Ponadto zorganizowaliśmy transmisję na żywo na naszym parkowym fanpage´u, którą oglądało 112 osób.
Wydarzenie cieszyło się dużym zainteresowaniem. Wszystkim bardzo dziękujemy za uczestnictwo.
Relacja z transmisji na żywo dostępna jest na fanpage´u Tucholskiego Parku Krajobrazowego.

Tekst Rafał Borzyszkowski

5 grudnia przy współpracy z Gminą Tuchola i wolontariuszem P. Emilem, Tucholski Park Krajobrazowy przekazał 3 jeże zachodnie do Ośrodka Rehabilitacji Zwierząt „Azyl dla Jeży” w Solcu Kujawskim. Dwa z nich zostały znalezione w Tucholi, a trzeci w Silnie. Wolontariusz nadał im imiona: Kościuszek 1, Kościuszek 2 i Śnieguś.
Zima to czas kiedy jeże powinny zapaść w sen zimowy. Niestety zaobserwowaliśmy, że jeże chodzą po śniegu. Pani Beata Woźniacka z ORZ informuje, że jeże chodzące po śniegu nie przeżyją i trzeba je przygotować do ponownej próby hibernacji, poza tym często trafiają chore, np. z zapaleniem płuc lub ze zbyt niską wagą poniżej 700 g, co nie rokuje na wiosnę ich powrotu do środowiska. Pewne jest to, że jest przyczyna z powodu, której zaburzony jest ich zegar biologiczny i nie pozwala hibernować. Tropiąc je po śladach na śniegu znamy już odpowiedź, dlaczego niektóre jeże na terenie miasta nie zasnęły. Przyczyną jest dostęp do pokarmu dla kotów.
Wszystkim opiekunom kotów zalecamy postawienie misek z karmą na wysokości ok. 50 cm, do których jeż będzie miał utrudnione wdrapanie się i może to rozwiąże w jakimś stopniu problem w następnych latach.
Na wiosnę jeże z ośrodka powrócą do środowiska naturalnego.

Tekst: Dorota Borzyszkowska

Zapraszamy dzieci ze szkół podstawowych z terenu województwa kujawsko-pomorskiego do wzięcia udziału w dwóch konkursach na temat 🦔 i 🍄. Regulaminy i szczegóły poniżej.

Attachments:
Nazwa plikuRozmiar pliku
Formularz zgłoszeniowy grzyby.pdf111 kB
Formularz zgłoszeniowy jeże.pdf124 kB