Pracownicy Tucholskiego Parku Krajobrazowego w dniach od 13 do 22 lutego 2024 r. skontrolowali 22 obiekty, spośród których 13 było zasiedlonych przez nietoperze. Odnotowano występowanie dwóch gatunków: gacek brunatny 21 osobników oraz nocek Natterera 2 osobniki. Łącznie 23 nietoperze.

Pracownicy parku przy merytorycznym wsparciu dr. Mateusza Ciechanowskiego z Uniwersytetu Gdańskiego poszukiwali chronione ssaki w przydomowych piwnicach, piwnicach typu  „ziemianka”, „lodownia”, piwnicach w budynkach gospodarczych, podziemnym kanale będącym pozostałością starego młyna. Nietoperze hibernujące w trudno dostępnych szczelinach zlokalizowano za pomocą kamery inspekcyjnej.

Wiosną samice nietoperzy gromadzą się  w tzw. kolonie rozrodcze, liczące w Polsce od kilku do kilkuset osobników. W maju samica rodzi i wychowuje tylko jedno, rzadko dwa młode w ciągu roku. Późnym latem nietoperze opuszczają swoje letnie schronienia i przenoszą się do zimowisk odbywając niekiedy długie wędrówki. Jesienią, kiedy zaczyna brakować ich podstawowego pokarmu (latających owadów), zapadają ponownie w sen zimowy, zwany hibernacją. Do pełnej aktywności powracają wiosną gdy zrobi się ciepło i zaczynają latać owady.

Najczęstsze kryjówki nietoperzy latem to strychy, szczeliny budynków, wieże kościołów, szpary za okiennicami, dziuple.

Ich zimowe schronienia to piwnice, studnie, fortyfikacje, sztolnie i jaskinie.

W tym roku w ramach podziękowania mieszkańcom parku i Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie, którzy od lat udostępniają nam obiekty na swoich posesjach do przeprowadzenia zimowego liczenia nietoperzy Dyrektor Tucholskiego Parku Krajobrazowego przekazał 17 wyróżnień PRZYJACIEL NIETOPERZY w uznaniu wieloletniego zaangażowania w ochronę nietoperzy.

Jak co roku spotkaliśmy się z ogromną życzliwością mieszkańców parku za co bardzo wszystkim dziękujemy.

Tekst Rafał Borzyszkowski

W 2023 roku kontynuowaliśmy monitoring wilka szarego na terenie naszego parku.

W lutym pracownicy Tucholskiego Parku Krajobrazowego odbyli szkolenie przeprowadzone
przez dr. Macieja Szewczykiem z Katedry Ekologii i Zoologii Kręgowców Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego w zakresie zbioru prób (odchody, mocz, sierść itp.) do badań genetycznych wilków.

Od 1 stycznia do 9 listopada w terenie na stałe zainstalowane były 3 kamery monitorujące jedną grupę rodzinną.

W połowie listopada zainstalowaliśmy w terenie pięć kolejnych kamer, obejmując stałym monitoringiem dwie kolejne grupy.

14 grudnia na terenie naszego parku pracownicy Brodnickiego Parku Krajobrazowego odbyli szkolenie w zakresie zbioru prób, które przeprowadził dr Maciej Szewczyk.

W tym samym dniu w sali edukacyjnej Tucholskiego Parku Krajobrazowego w Tucholi w godzinach wieczornych odbył się wykład dr. Macieja Szewczyka pn. WILKI – historie prawdziwe z Borów Tucholskich.

W wydarzeniu stacjonarnie wzięło udział ponad 40 osób.
Zorganizowaliśmy również transmisję na żywo, którą oglądało 112 osób.

W roku 2023 nasze kamery zarejestrowały 45 zdjęć i 47 filmów dot. tylko wilków.
Udało nam się zarejestrować szczenięta ubiegłoroczne i dwukrotnie tegoroczne.
Przy współpracy z dr. Maciejem Szewczykiem zlokalizowaliśmy ubiegłoroczną wilczą norę oraz w jej pobliżu wilcze legowiska, miejsca zabaw szczeniąt, liczne odchody oraz sierść i pozostałości po wilczych ofiarach. Oddział, w którym znajduje się nora przy współpracy z Nadleśnictwem Woziwoda objęty został wyłączeniem z prac leśnych do 31 sierpnia br.

W ciągu całego roku zebraliśmy dokumentację dot. licznych tropów oraz śladów dot. aktywności wilków.
Zebraliśmy 11 prób (odchody, mocz).

Wszystkie pozyskane z terenu dane wprowadziliśmy do naszego systemu informacji geograficznej (GIS).

Ponadto zorganizowaliśmy dwa konkursy o tematyce wilczej: XXVII edycja Przyroda wokół nas „Po sąsiedzku z wilkiem” oraz XVIII edycja konkursu Przyroda wokół nas dla szkół specjalnych. W trakcie dni otwartych naszego parku zaaranżowaliśmy kolejne stoisko pn. ZASZNUROWANE TROPY oraz zorganizowaliśmy w ramach ESKAPADY. Poznaj swój region z przewodnikiem wycieczkę krajoznawczą pn. Wilczym tropem w dolinie Zwierzynki – czy wilki wyją do księżyca?

W roku 2024 planujemy kontynuację monitoringu z rozszerzeniem o czwartą grupę rodzinną.
Na wiosnę zaplanowaliśmy szkolenie ze zbioru prób dla kolejnego parku krajobrazowego z województwa kujawsko-pomorskiego oraz drugi wykład dr. Macieja Szewczyka na temat wilków.

Tekst Rafał Borzyszkowski

26 września br. Tucholski Park Krajobrazowy był organizatorem IV. Jesiennej akcji sprzątania rzeki Brdy. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele Gminy Tuchola, Gminy Gostycyn, Nadleśnictwa Woziwoda, Starostwa Powiatowego w Tucholi, Komendy Powiatowej PSP w Tucholi, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Grupy Prewencyjnej WOPR Woj. Kuj.-Pom. Bory Tucholskie, Nadleśnictwa Tuchola, oraz Tucholskiego Parku Krajobrazowego. Łącznie 24 osoby. W tym roku wspólnie posprzątaliśmy rzekę w granicach rezerwatu przyrody Dolina Rzeki Brdy na odcinku Woziwoda-Piła.
O godzinie 8.30 na dziedzińcu przed siedzibą Tucholskiego Parku Krajobrazowego odprawę przeprowadził Dyrektor parku Remigiusz Popielarz oraz Kierownik Grupy Prewencyjnej WOPR Województwa Kujawsko-Pomorskiego Bory Tucholskie Paweł Patoleta. Uczestnicy podzieleni zostali na dwie grupy. Pierwsza sprzątała rzekę Brdę na odcinku Woziwoda – Plaskosz (13 km), druga Plaskosz – Piła (17 km).
Łącznie zebrano 27 worków śmieci, które w ramach współpracy zostały odebrane przez Przedsiębiorstwo Komunalne w Tucholi.
Podsumowanie akcji odbyło się przy Terenowym ośrodku edukacji przyrodniczej i promocji Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie w Pile, gdzie na uczestników czekał ciepły posiłek regeneracyjny. Wszyscy w ramach podziękowania otrzymali okolicznościowe koszulki.
Przedsięwzięcie ma na celu przypominać jak ważna jest troska o środowisko naturalne w którym żyjemy a także zachęcać ludzi do wypracowania drobnych zmian w swoim życiu codziennym, mających niebagatelny wpływ nie tylko na estetykę naszego otoczenia ale także na jakość naszego życia.
Zadanie sfinansowano ze środków własnych województwa kujawsko-pomorskiego.
Poniżej fotorelacja z akcji sprzątania Brdy.

Tekst Rafał Borzyszkowski

14 grudnia br. Tucholski Park Krajobrazowy gościł pracowników Brodnickiego Parku Krajobrazowego w celu przeszkolenia w zakresie zbioru prób do badań genetycznych, które przeprowadził współpracujący z parkiem dr Maciej Szewczyk z Katedry Ekologii i Zoologii Kręgowców Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego. W godzinach porannych udaliśmy się na wybrane powierzchnie, gdzie dr Maciej Szewczyk wyjaśnił w jaki sposób zbierać próby (odchody, mocz, sierść itp.). Uczestnicy szkolenia zaobserwowali w terenie wilczą norę, legowiska, odchody, sierść oraz pozostałości po wilczych ofiarach. W trakcie szkolenia zebraliśmy 18 prób.
Wilcze odchody to źródło DNA konkretnego osobnika. Możemy dowiedzieć się jakie jest jego terytorium oraz czy pochodzi z populacji lokalnej. Porównując wyniki z różnych prób można określić pokrewieństwo poszczególnych osobników oraz całych wilczych grup. Ponadto analizując zawartość odchodów możemy poznać dietę konkretnego osobnika. W terenie miejsca znaczeń (odchody, mocz) pozwalają również ustalić wielkość terytoriów poszczególnych rodzin.
Tożsame szkolenie dla pracowników Tucholskiego Parku Krajobrazowego odbyło się 9 lutego br.
Po części terenowej, w sali edukacyjnej Tucholskiego Parku Krajobrazowego w Tucholi o godz. 18.00 dyrektor parku Remigiusz Popielarz oficjalnie rozpoczął część teoretyczną i zaprosił na wykład dr. Macieja Szewczyka pn. WILKI – historie prawdziwe z Borów Tucholskich, który przedstawił kilka tematów:
Czy powinniśmy bać się wilków i czy one boją się nas?
Wilcze CSI - czego możemy się dowiedzieć z wilczego DNA
Skąd wzięły się tucholskie wilki i ile ich jest?
Jeleń, daniel, krowa, a może bóbr? Czym żywią się tucholskie wilki?
Następnie prelegent zaprezentował filmy z fotopułapek, a na koniec zaproszono uczestników spotkania do wspólnej dyskusji.
W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele Nadleśnictwa Czersk, Nadleśnictwa Rytel, Nadleśnictwa Tuchola, Nadleśnictwa Woziwoda, Nadleśnictwa Zamrzenica, Gminy Lubiewo, Gminy Śliwice, Gminy Tuchola z terenu parku, pracownicy Brodnickiego Parku Krajobrazowego, uczniowie Technikum Leśnego im. Adama Loreta w Tucholi wraz z opiekunem, a także osoby zainteresowane wilczym tematem i sympatycy naszego parku. Łącznie ponad 40 osób.
Ponadto zorganizowaliśmy transmisję na żywo na naszym parkowym fanpage´u, którą oglądało 112 osób.
Wydarzenie cieszyło się dużym zainteresowaniem. Wszystkim bardzo dziękujemy za uczestnictwo.
Relacja z transmisji na żywo dostępna jest na fanpage´u Tucholskiego Parku Krajobrazowego.

Tekst Rafał Borzyszkowski

5 grudnia przy współpracy z Gminą Tuchola i wolontariuszem P. Emilem, Tucholski Park Krajobrazowy przekazał 3 jeże zachodnie do Ośrodka Rehabilitacji Zwierząt „Azyl dla Jeży” w Solcu Kujawskim. Dwa z nich zostały znalezione w Tucholi, a trzeci w Silnie. Wolontariusz nadał im imiona: Kościuszek 1, Kościuszek 2 i Śnieguś.
Zima to czas kiedy jeże powinny zapaść w sen zimowy. Niestety zaobserwowaliśmy, że jeże chodzą po śniegu. Pani Beata Woźniacka z ORZ informuje, że jeże chodzące po śniegu nie przeżyją i trzeba je przygotować do ponownej próby hibernacji, poza tym często trafiają chore, np. z zapaleniem płuc lub ze zbyt niską wagą poniżej 700 g, co nie rokuje na wiosnę ich powrotu do środowiska. Pewne jest to, że jest przyczyna z powodu, której zaburzony jest ich zegar biologiczny i nie pozwala hibernować. Tropiąc je po śladach na śniegu znamy już odpowiedź, dlaczego niektóre jeże na terenie miasta nie zasnęły. Przyczyną jest dostęp do pokarmu dla kotów.
Wszystkim opiekunom kotów zalecamy postawienie misek z karmą na wysokości ok. 50 cm, do których jeż będzie miał utrudnione wdrapanie się i może to rozwiąże w jakimś stopniu problem w następnych latach.
Na wiosnę jeże z ośrodka powrócą do środowiska naturalnego.

Tekst: Dorota Borzyszkowska

Zapraszamy dzieci ze szkół podstawowych z terenu województwa kujawsko-pomorskiego do wzięcia udziału w dwóch konkursach na temat 🦔 i 🍄. Regulaminy i szczegóły poniżej.

Attachments:
Nazwa plikuRozmiar pliku
Formularz zgłoszeniowy grzyby.pdf111 kB
Formularz zgłoszeniowy jeże.pdf124 kB

Tucholski Park Krajobrazowy zaprasza na wydarzenie „Dzień otwarty w Tucholskim Parku Krajobrazowym”, który odbędzie się w dniu 12 września 2023 r. (wtorek) w godz. 10.00-14.00 na dziedzińcu Tucholskiego Parku Krajobrazowego przy ul. Podgórnej 1 w Tucholi w ramach Ogólnopolskiego Dnia Parków Krajobrazowych. Wspólnie odkryjemy tajemnice przyrodnicze i odpowiemy na zagadkowe pytania. Uczestnicy będą mogli zdobyć: przypinki z sylwetkami zwierząt, breloki, książeczki przyrodnicze, etui wodoszczelne na telefon, torby lniane a także wykonać i zabrać ze sobą naturalny środek przeciw kleszczom oraz trop wilka.

15 czerwca br. przy Terenowym ośrodku edukacji przyrodniczej i promocji Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie w Pile, spotkały się drużyny finałowe wyłonione miesiąc wcześniej w I. etapie. Do II etapu przystąpiły zespoły w dwóch kategoriach:
klas I - IV
Klasa IVc ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Czersku
Klasa IVc ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Tucholi
Klasa IVb ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Czersku
Klasa IV ze Szkoły Podstawowej w Legbądzie
klas V - VIII
Klasa VIb ze Szkoły Podstawowej nr 3 w Tucholi
Klasa VIII ze Szkoły Podstawowej nr 5 w Tucholi
Finałowe dwa zespoły ze Szkoły Podstawowej nr 3 w Tucholi: koło ekologiczne i
klasa VIIIc nie uczestniczyły w rozgrywkach z powodu wycieczki klasowej.
Zespoły w rozgrywkach wystartowały z punktacją uzyskaną w I. etapie za test wiedzy i przygotowany plakat pt. „Nie patrz wilkiem na wilka”. Tegoroczny konkurs odbywał się pod hasłem „Po sąsiedzku z wilkiem”, w związku z utartymi stereotypami i kontrowersjami, które budzi wśród mieszkańców. Konkurs miał na celu ochronę wilka, poprzez zdobycie rzeczywistej wiedzy o gatunku, świadomym życiu w jego sąsiedztwie oraz zdobywanie wiedzy o osobliwościach przyrodniczych, kulturowych i turystycznych Tucholskiego Parku Krajobrazowego i Nadleśnictwa Tuchola. Nad wiedzą finalistów czuwała komisja, w której zasiedli: Mirosław Koczwara, Piotr Grzmiel i Stanisław Śpica, reprezentanci różnych środowisk: oświaty, samorządu terytorialnego i Lasów Państwowych.
Czwartkowe spotkanie z przyrodą odbyło się w plenerze i przebiegało nie tylko w duchu rywalizacji pomiędzy finalistami, ale także edukacji. Zespoły odpowiadały na wylosowane pytania, w których sprawdzaliśmy i utrwalaliśmy zdobytą wiedzę m.in. o zachowaniach się wilka i człowieka w bliskim spotkaniu. Uczestnicy przygotowywali się do konkursu na podstawie wydawnictwa Stowarzyszenia dla Natury „Wilk”, Sabiny Nowak i Roberta, W. Mysłajek pt. „Po sąsiedzku z wilkami”. Sprawdzali się też w konkurencjach praktycznych. Finaliści rozpoznawali z jakich drzew pochodzą gałązki z liśćmi oraz ptaki przy użyciu lornetki, których sylwetki wcześniej umieściliśmy na konarach pobliskich drzew. Do kolejnej konkurencji znieśliśmy z terenu ślady i wykonaliśmy tropy różnych zwierząt, spośród których uczestnicy wyszukiwali ślad i trop wilka oraz innych zwierząt. Wysoko punktowana była ostatnia konkurencja, którą zespoły miały za zadanie przygotować na finał.
Klasy młodszej kategorii przygotowały scenkę nowej wersji baśni „Czerwony Kapturek”, w której przedstawione zostało bliskie spotkanie dziewczynki z wilkiem, z wykorzystaniem zdobytej wiedzy o rzeczywistych reakcjach wilka na spotkanie z człowiekiem, a zespoły w starszej kategorii, scenkę nowej wersji powieści „Biały Kieł”, w której przedstawiono właściwe zachowanie się człowieka wobec dzikich zwierząt. Zaprezentowane przedstawienia zostały wyreżyserowane na wysokim poziomie z esencją wiedzy, wyjątkowymi zdolnościami aktorskimi i wyrazem, któremu dodały przygotowane stroje i rekwizyty. Uczestników finału oraz kibicującą młodzież zaprosiliśmy na 5 minutowy film pt. „Jak wilki zakładają rodzinę” z cyklu Dzikie Oblicze Polski oraz przedstawiliśmy film z fotopułapek pt. „Rok z życia wilków w TPK” z monitoringu wilka prowadzonego przez pracowników Tucholskiego Parku Krajobrazowego.
Finał zakończył się następującymi wynikami:
W kategorii kl. I - IV:
I miejsce - klasa IVc ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Czersku
II miejsce - klasa IVc ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Tucholi
III miejsce - klasa IVb ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Czersku
Wyróżnienie - klasa IV ze Szkoły Podstawowej w Legbądzie
W kategorii kl. V - VIII:
I miejsce - klasa VIb ze Szkoły Podstawowej nr 3 w Tucholi
II miejsce - klasa VIII ze Szkoły Podstawowej nr 5 w Tucholi
Konkurs został sfinansowany z ramienia Tucholskiego Parku krajobrazowego ze środków województwa kujawsko-pomorskiego i Nadleśnictwa Tuchola. Laureaci I. miejsca w każdej kategorii otrzymali Puchar Przechodni, który zagości u nich w szkole przez rok. Zwycięskie zespoły zostały nagrodzone zestawami gier edukacyjnych z zakresu przyrody i ekologii, a reprezentantom klas wręczyliśmy książkę pt. „Wilki – prawdziwe historie”, która została nagrodzona na Międzynarodowych Targach Książki w Warszawie, w konkursie na Najpiękniejsze Polskie Książki w kategorii: książki dla dzieci i młodzieży.
Przekaz w formie komiksu rzeczywistych historii wilków w Polsce z założonymi obrożami telemetrycznymi i bohaterami pod postacią, których kryją się autentyczni naukowcy zajmujący się ochroną wilka w Polce, polecam każdemu.

Tekst: Dorota Borzyszkowska

W czwartek, 18 maja br. na dziedzińcu przed siedzibą Tucholskiego Parku Krajobrazowego odbył się happening z okazji dwóch świąt przyrodniczych obchodzonych w maju – Dnia Polskiej Niezapominajki i Światowego Dnia Pszczół.
Niezapominajka – Myosotis L., zwana inaczej „mysie uszko” lub „niezabudka” – jest symbolem pamięci o ważnych chwilach w życiu, osobach, miejscach i sytuacjach. Dzień Polskiej Niezapominajki obchodzony jest 15 maja jako święto mające na celu zwrócenie uwagi na piękno naszej rodzimej przyrody, różnorodność biologiczną oraz przypominanie o problemie ochrony środowiska. Żyjąc w tak wspaniałym miejscu, jakim są Bory Tucholskie (ale również inne regiony naszego kraju), czasami zapominamy o wyjątkowości i uroku tego miejsca. Święto ma przypominać nam o szacunku i docenianiu przyrody wokół nas oraz o życzliwości dla drugiego człowieka. Możemy to wyrazić wręczając bukiet skromnych, lecz pięknych kwiatów niezapominajki. Redaktor Programu I Polskiego Radia, prowadzący EkoRadio – Andrzej Zalewski zaproponował to święto trochę na przekór obchodzonym w lutym Walentynkom, ponieważ w Polsce to właśnie maj jest miesiącem zakochanych. W ramach happeningu na jednym ze stoisk prowadzono edukację na temat biologii i ekologii tej rośliny. Najmłodsi za pomocą lupek mogli przyjrzeć się bliżej jej morfologii. Uczestnicy dowiedzieli się również o ciekawostkach dotyczących niezapominajki oraz historii ustanowienia tego dnia.
Z okazji Światowego Dnia Pszczół, który jest obchodzony 20 maja, na dziedzińcu Tucholskiego Parku Krajobrazowego przygotowano stoisko edukacyjne o dzikich pszczołach pt. „Dzikie z natury”. Samotnie żyjące pszczoły i trzmiele są znacznie lepszymi zapylaczami niż pszczoła miodna. W Polsce występuje ich ok. 470 gatunków – są to np. murarki, porobnice, lepiarki pszczolinki, makatki i wiele, wiele innych. To dzięki nim mamy warzywa i owoce. Nie żądlą i nie produkują miodu. Niestety, ich egzystencja jest zagrożona. Przyczyną wymierania jest zmniejszająca się coraz bardziej liczba siedlisk do życia. W środowisku naturalnym żyją pod kamieniami, w stertach drewna, chruście, w przedeptach, w skarpach. Człowiek coraz częściej betonuje swoje otoczenie, a nasze ogrody nie wyglądają już tak jak kiedyś. Zamiast wielu gatunków kwiatów, znajdziemy w nich perfekcyjnie wykoszone trawniki i drzewa iglaste. Zakładanie takich ogrodów prowadzi do zmniejszenia bioróżnorodności i bazy pokarmowej dla zapylaczy. Giną również z powodu oprysków pól uprawnych i niskiej przeżywalności potomstwa. Ten dzień ma przypominać o ich roli i wskazywać na problem wymierania dzikich pszczół. Na stoisku uczestnicy happeningu mogli się dowiedzieć, w jaki sposób można pomóc tym pożytecznym owadom.
Pracownicy Tucholskiego Parku Krajobrazowego przygotowali stoisko pt. „Załóż ogród dla owadów zapylających”, przy którym można było dowiedzieć się, w jaki sposób prawidłowo przygotować glebę i wysiać rośliny. Rozdawane były nasiona roślin miododajnych, w tym niezapominajki oraz jabłka, które powstały dzięki owadom zapylającym.
W budynku TPK wyświetlana była prezentacja multimedialna na temat ochrony przyrody i bioróżnorodności.
W obchody świąt przyrody w Tucholskim Parku Krajobrazowym włączyły się placówki szkolne ze swoimi stoiskami tematycznymi. Na stoisku Zespołu Szkół Licealnych i Agrotechnicznych w Tucholi można było obejrzeć wystawę „Niezapomniany ogród” i zrobić sobie zdjęcia ze ściankami przyrodniczymi. Były też gry i zabawy dla dzieci. Zespół Szkół Licealnych i Technicznych w Tucholi przygotował pokaz plecenia wianków oraz carvingu, czyli sztuki rzeźbienia w owocach i warzywach. Uczniowie pokazywali także sztukę origami i malowali dzieciom twarze. Happening uatrakcyjniły również uczennice przebrane za pszczoły i rozdające niezapominajkowe ciasteczka. Dzieci ze szkół i przedszkoli przybyły do Tucholskiego Parku Krajobrazowego przebrane za niezapominajki, z własnoręcznie wykonanymi kotylionami w kolorach tej rośliny.
W czasie happeningu, o godz. 12.00 podsumowano konkurs dla dzieci z przedszkoli i szkół podstawowych z klas I-III oraz ich rodzin pt. „Dzikie pszczoły w Twoim ogrodzie”. Konkurs, organizowany po raz drugi cieszył się dużym zainteresowaniem – dostarczono do nas aż 75 hoteli dla dzikich pszczół, które trafią do ogrodów Uczestników. Zwycięzcom i Wyróżnionym rozdano nagrody ufundowane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu. Laureatami konkursu zostali:
• kategoria dzieci przedszkolnych:
I miejsce – Bruno Luchciński z Przedszkola nr 1 w Tucholi (klasa „0”),
II – Hubert Dembiński ze Szkoły Podstawowej w Kiełpinie (5 lat),
III – Bartosz Redzimski ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Tucholi (klasa „0”)
wraz z rodzicami.
Wyróżnienia dla dzieci ich rodzin: Mikołaj Ziaja z Przedszkola nr 1 w Tucholi (klasa „0”), Maja Grabińska z Przedszkola nr 1 w Tucholi (5 lat), Ksawery Kamrowski z Przedszkola nr 1 w Tucholi (5 lat), Edward Moraczewski z Przedszkola nr 1 w Tucholi (5 lat), Łucja Figiel z Przedszkola nr 1 w Tucholi (5 lat), Zofia Musioł z Przedszkola „Borowiacka Tęcza” w Bysławiu, oddz. Lubiewo (4 lata), Stanisław Musioł z Przedszkola „Borowiacka Tęcza” w Bysławiu, oddz. Lubiewo (6 lat).
• kategoria uczniów klas I-III szkół podstawowych:
I miejsce – Kinga Narloch ze Szkoły Podstawowej w Legbądzie (klasa III),
II – Dorota Sikorska ze Szkoły Podstawowej w Iwcu (klasa II),
III – Zofia Bąkowska ze Szkoły Podstawowej w Stobnie (klasa III)
wraz z Rodzicami.
Wyróżnienia dla dzieci i ich rodzin: Nina Rewolińska ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Tucholi (klasa IIIb), Zofia Swoińska ze Szkoły Podstawowej w Lubiewie (klasa III), Nikola Chylewska ze Szkoły Podstawowej w Żalnie (klasa II), Jakub Dembiński ze Szkoły Podstawowej w Kiełpinie (klasa I), Marcel Wicikowski ze Szkoły Podstawowej w Kiełpinie (klasa I), Lena Chmara ze Szkoły Podstawowej w Iwcu (klasa III), Wojciech Rydygier ze Szkoły Podstawowej w Raciążu (klasa II).
Tucholski Park Krajobrazowy organizował Dzień Polskiej Niezapominajki po raz trzeci. Na ogrodzeniu naszej siedziby zawisła flaga Ukrainy jako symbol solidarności. Do barw tego kraju nawiązują również kolory niezapominajki – niebieski i żółty. W wydarzeniu wzięło udział 641 osób, w tym 121 indywidualnych, 516 z placówek i 4 z instytucji.