W 2024 roku przypada VIII Międzynarodowy Spis Bociana Białego, który realizowany jest na obszarze Europy i Afryki Północnej co 10 lat.
Pierwsze Międzynarodowe Liczenie Gniazd Bociana Białego odbyło się w 1934 roku i obejmowało swym zasięgiem znaczną część Europy. Kolejne liczenia to rok 1958, 1974, 1984-1985, 1994-1995, 2004, 2014.
Pierwszą kompleksową inwentaryzację gniazd bociana białego na obszarze byłego województwa bydgoskiego przeprowadzono w latach 1994-1995 w ramach V Międzynarodowego Liczenia Bociana Białego. Badania te zorganizowano w Katedrze Zoologii ATR w Bydgoszczy, a wzięło w nim udział ponad 70 osób. Na podstawie zgromadzonych danych przygotowano monograficzne opracowanie wydane pod redakcją Piotra Indykiewicza pt.: „Bocian biały (Ciconia ciconia (L.) w województwie bydgoskim w latach 1994-1995”.
Tucholski Park Krajobrazowy pierwszy raz włączył się w akcję w 2014 r.
Spisem objęto dwie gminy: Cekcyn i Tuchola. Łącznie 37 gniazd.
W tym roku w miesiącach: marcu i kwietniu pracownicy parku i jednocześnie koordynatorzy: Rafał Borzyszkowski oraz Bartłomiej Szamocki zinwentaryzowali wszystkie bocianie gniazda i platformy na obszarze gmin: Cekcyn, Lubiewo i Tuchola.
To działanie ma na celu przygotowanie się do spisu dotyczącego liczebności populacji bociana białego, który odbędzie się w dniach od 1 do 15 lipca.
Termin podyktowany jest względami merytorycznym, ponieważ w pierwszej połowie lipca większość młodych bocianów stoi już w gniazdach i ćwiczy swoją sprawność fizyczną, a także próbuje podlatywać nieco ponad gniazdo, którego jednak jeszcze nie opuszcza. Dlatego to najlepszy czas na ich policzenie.
Pracownicy parku na ujednoliconych w Polsce kartach obserwacji uzupełniać będą dane dotyczące między innymi:
Czy gniazdo jest zajęte przez parę lęgową?
Czy przez jednego bociana przez cały sezon?
Czy nie było zajęte wcale?
Czy para lęgowa jest z młodymi bocianami na gnieździe czy może bez?
Ile jest młodych bocianów na gnieździe?
Czy nastąpiła strata na etapie jaj lub piskląt?
Jaka jest wysokość bocianiego gniazda?
Czy gniazdo jest uszkodzone i wymaga interwencji?
Czy dorosłe bociany są zaobrączkowane?
Czy podjęto próbę odczytu obrączek?
Ponadto do każdej karty wykonana zostanie dokumentacja fotograficzna.
To tylko część informacji, które w miarę możliwości trzeba uzupełnić na karcie jak najbardziej szczegółowo.
Bocian biały jest ptakiem uznawanym za gatunek wskaźnikowy, odzwierciedlający stan środowiska. Tereny podmokłe o niezbyt wysokiej roślinności są najchętniej wykorzystywane przez nie jako miejsca do zdobywania pokarmu. Mniej terenów wilgotnych i podmokłych, a więcej pól z intensywną uprawą zbóż, powoduje, że bocianów na danym obszarze będzie mniej.
Dlatego od kilkudziesięciu już lat liczone są bociany po to by sprawdzić, czy jego populacja rośnie, czy maleje i w jakim stanie jest otaczające nas środowisko.
Zebrane dane są niezbędne do praktycznej ochrony gatunku.
W trakcie wiosennego liczenia gniazd bociana białego na terenie trzech w/w gmin łącznie zinwentaryzowano 67 gniazd oraz 27 platform.
Podział na poszczególne gminy:
Gmina Cekcyn: 20 gniazd i 8 platform.
Gmina Lubiewo: 25 gniazd i 8 platform.
Gmina Tuchola: 22 gniazda i 11 platform.
Największa ilość gniazd w sołectwach:
Sołectwo Cekcyn, gmina Cekcyn - 5 gniazd
Sołectwo Bysław, gmina Lubiewo - 5 gniazd i 3 platformy
Sołectwo Sucha, gmina Lubiewo - 5 gniazd
Sołectwo Kiełpin, gmina Tuchola - 6 gniazd i 1 platforma
Bardzo dziękujemy wszystkim sołtysom z w/w gmin za informacje dot. lokalizacji bocianich gniazd i platform na terenie swoich sołectw.
Szczególne podziękowania za ogromne zaangażowanie przekazujemy Pani Marii Grynda oraz Panu Wojciechowi Słupińskiemu.
W akcji biorą udział wszystkie parki krajobrazowe województwa kujawsko-pomorskiego oraz uczniowie szkół podstawowych, którzy w trakcie przeprowadzonych przez nas zajęć edukacyjnych dot. bociana białego wyrazili chęć obserwacji bocianich gniazd w swojej miejscowości.