Tucholski Park Krajobrazowy położony jest na obszarze Borów Tucholskich zwanych również Równiną Tucholską, stanowiącą jeden z subregionów Pojezierza Pomorskiego i leżący w dorzeczu Brdy i Wdy. Równina dzieli się na dwie części. Pierwszą stanowią właściwe Bory Tucholskie rozciągające się na przedpolu moren czołowych stadium pomorskiego. Drugą, wschodnią część tego subregionu stanowi Wysoczyzna Świecka, granicząca stromym stopniem terenowym z doliną dolnej Wisły (Galon, 1967).

TPK leży w ogromnej przewadze na obszarze równiny sandrowej zwanej sandrem Brdy, który pozostaje w ścisłym związku ze strefą moren czołowych leżących poza granicami Parku.

Klimat TPK ma charakter przejściowy. Zaznacza się tu wyraźny wpływ dwóch krańcowo różnych klimatów, morskiego z Europy Zachodniej oraz kontynentalnego z Europy Wschodniej. Klimat Parku wyróżnia się jednak w znacznym stopniu lokalnymi cechami, zdeterminowanymi obecnością dużego kompleksu leśnego. Jest to klimat charakterystyczny dla borów sosnowych z bardziej wyrównanym przebiegiem wilgotności i temperatur. W układzie dobowym w dzień notuje się inwersję termiczną, nocą natomiast występuje izotermia.

Obecność fitoncydów – lotnych związków zbliżonych do olejków eterycznych posiadających właściwości bakteriobójcze i regeneracyjne dla organizmu ludzkiego – podnosi znaczenie wartości tego obszaru.