Po co jeździć samochodem, skoro dużo zdrowiej i korzystniej jest przejść się piechotą? O rozwagę w tej kwestii apelują organizatorzy rozpoczynającego się dziś Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Transportu.

Europejski Tydzień Zrównoważonego Transportu to coroczna inicjatywa realizowana w krajach UE, a koordynowana w Polsce przez Ministerstwo Środowiska. W dniach 16-22 września tysiące europejskich miast wprowadza ulepszenia związane z funkcjonowaniem transportu miejskiego oraz udogodnienia dla rowerzystów i pieszych. Tegorocznym motywem przewodnim wszystkich europejskich kampanii jest hasło „Alternative Mobility”, na bazie którego stworzono polskie hasło kampanii „Wybierz wygodną alternatywę”.

Celem polskiej edycji kampanii realizowanej w tym roku przez agencje Adwertajzing oraz Initiative Media jest przekonanie odbiorców, że nie opłaca się jeździć samochodem na krótkich dystansach, nie warto zamykać się w samochodzie skoro są lepsze i wygodniejsze formy komunikacji.

O motoryzacyjnych ograniczeniach i na pierwszy rzut oka niewidocznych korzyściach związanych z alternatywnymi środkami komunikacji można przekonać się odwiedzając stronę http://www.nieprowadze.pl.

Kampania potrwa od 16 do 22 września, a na jej potrzeby przygotowano spoty radiowe, banery internetowe, a także plakaty i naklejki, które będzie można znaleźć w autobusach i na przystankach w całej Polsce. Kulminacją kampanii będzie 22 września - Europejski Dzień bez Samochodu w ramach którego zorganizowane zostaną liczne imprezy, festyny i pikniki rodzinne zarówno w dużych miastach, jak i w małych miejscowościach.

Polecane strony:
http://www.nieprowadze.pl

Geologia jest nauką o Ziem, badającą jej historię, budowę oraz procesy przeobrażające pedosferę. Wyróżnia się między innymi: geologię dynamiczną badającą procesy zachodzące w skorupie i na powierzchnie Ziemi; geologię historyczną zajmującą się przeszłością Ziemi; geologię regionalną opisującą pedosferę w skali regionów oraz geologię stosowaną, która wykorzystuje wiadomość pozostałych działów w praktyce np. przy poszukiwaniu surowców mineralnych.

W Polsce geologia ma długowiekowe tradycje. Już w XVIII wieku tą dziedziną nauki zajmował się Gabriel Rzączyński – przyrodnik, który w swojej pracy „Historia naturalis curiosa Regni Poloniae..” jedną z rozpraw poświęcił właśnie geologii. Inni polscy wybitni geologowie to m.in.: Feliks Drzewiński (mineralog), Paweł Edmund Strzelecki ( mineralog, petrograf, hydrolog), Norbert Kumelski (twórca polskich pojęć geologicznych), Alojzy Alth (mineralog, badacz geologii Tatr i Podola), Eugeniusz Romer (geograf, geomorfolog), Jan Nowak (paleontolog), Jan Czarnocki (badacz geologii Gór Świętokrzyskich), Wacław Ryka (petrolog).

Polecane strony:
http://www.pgi.gov.pl/muzeum_geologiczne
http://www.geo.uw.edu.pl
http://www.spirifer.most.org.pl/otoczak/index.htm

W Polsce, podobnie jak w innych krajach rozwój turystyki został zapoczątkowany w pierwszej połowie XIX wieku. 18 września - Międzynarodowy Dzień Turystyki jest dziś świętowany głównie przez członków terenowych oddziałów PTTK.

Dwoma pierwszymi organizacjami promującymi turystykę były: Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie i Polskie Towarzystwo Krajoznawcze PTK. Pierwsza z nich powstała w 1873 roku a jej celem były m.in.: badania geologiczne polskich gór i ich popularyzacji, ochrona przyrody i wspieranie przemysłu góralskiego. Towarzystwo skupiało w swych szeregach wielu wybitnych specjalistów i naukowców. W 1874 roku z inicjatywy Towarzystwa zbudowano pierwsze schronisko górskie nad Morskim Okiem. W 1876 roku powstały schroniska w Roztoce i Pięciu Stawach, a w 1894 na Hali Gąsienicowej. Dzięki działaniom Galicyjskiego Towarzystwa Tatrzańskiego Tatry stały się głównym obszarem na ziemiach polskich, a Zakopane główną miejscowością turystyczno-uzdrowiskową.

1906 roku powstało w Warszawie Polskie Towarzystwo Krajoznawcze PTK. Organizacja postawiła sobie za cel zbieranie wiadomości krajoznawczych, gromadzenie zbiorów naukowych, organizowanie wycieczek po kraju, urządzanie wystaw krajoznawczych. Swoje działania skupiała się na terenach nizinnych.

W roku 1979 w Bernie w Szwajcarii została ustanowiona Konwencja o ochronie dzikiej flory i fauny europejskiej oraz siedlisk przyrodniczych (Convention on the Conservation of European Wildlife and Natural Habitats). Weszła ona w życie w połowie roku 1982, natomiast Polska ratyfikowała ją 1 stycznia 1999, zobowiązując się do jej przestrzegania na swoim terytorium.

Unia Europejska doceniła wartość naturalnych okazów dzikiej fauny, floty i siedlisk przyrodniczych, które chronione są w ramach powstającej i ciągle modyfikowanej Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Jest to sieć obszarów chronionych, której celem jest ochrona cennych, pod względem przyrodniczym i zagrożonych, składników różnorodności biologicznej.

W skład sieci Natura 2000 wchodzą:

  • obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO) - (Special Protection Areas - SPA) wyznaczone na podstawie Dyrektywy Rady 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikich ptaków, tzw. "dyrektywy ptasiej"
  • specjalne obszary ochrony siedlisk (SOO) - (Special Areas of Conservation - SAC) wyznaczone na podstawie Dyrektywy Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, tzw. "Dyrektywy siedliskowej", dla siedlisk przyrodniczych wymienionych w załączniku I oraz gatunków roślin i zwierząt wymienionych w załączniku II do Dyrektywy.

Polecane strony:
http://europa.eu.int/comm/environment/nature/
http://www.mos.gov.pl/1strony_tematyczne/natura2000/index.shtml
http://www.wigry.win.pl/natura2000/spis.htm

Kampania „Dzień bez Samochodu” to europejska akcja obywatelska promująca proekologiczne zachowania i korzystanie z publicznych środków transportu.

Pierwszy „Dzień bez Samochodu” odbył się w 1998 roku we Francji. Akcja jest odpowiedzią na negatywne konsekwencje wynikające z nadmiernego ruchu samochodowego w miastach. Kampania zorganizowana jest na czterech szczeblach: europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym. W 2004 roku w akcji wzięło udział ponad 110 miast. Jedna z najbardziej spektakularnych zeszłorocznych inicjatyw było zezwolenie kierowcom na przejazd 22 września komunikacją miejską na podstawie dowodu rejestracyjnego ich samochodu.

Polecane strony:
http://www.22september.org
http://www.22wrzesien.org
http://www.szmp.pl

Pozostałość słowiańskiego święta plonów poświęconego bogom Perunowi i Dadźbóg-Swarożycowi. W ten dzień dziękowano bogom za plony i proszono o jeszcze lepsze w przyszłym roku. Wróżono przyszłość, a po modlitwach organizowano rytualne biesiady. Pozostałością jest obrzęd dożynek.

Polecane strony:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Święta_starosłowiańskie

Międzynarodowa akcja „Sprzątanie Świata („Clean up the world”) po raz pierwszy odbyła się w 1993 roku. Celem akcji jest aktywacja lokalnych społeczności do dbania o stan otaczającego je środowiska.

W ramach akcji organizowane są wspólne sprzątania, festyny i pikniki w czasie których promowane są proekologiczne zachowania takie jak np. segregacja odpadów. W Polsce akcję koordynuje Fundacja Nasza Ziemia.

Polecane strony:
http://www.naszaziemia.pl/v3/
http://www.cleanup.com.au

W Polsce, podobnie jak w innych krajach rozwój turystyki został zapoczątkowany w pierwszej połowie XIX wieku.

Dwoma pierwszymi organizacjami promującymi turystykę były: Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie i Polskie Towarzystwo Krajoznawcze PTK. Pierwsza z nich powstała w 1873 roku a jej celem było m.in.: badania geologiczne polskich gór i ich popularyzacji, ochrona przyrody i wspieranie przemysłu góralskiego. Towarzystwo skupiało w swych szeregach wielu wybitnych specjalistów i naukowców. W 1874 roku z inicjatywy Towarzystwa zbudowano pierwsze schronisko górskie nad Morskim Okiem. W 1876 roku schroniska w Roztoce i Pięciu Stawach, a w 1894 na Hali Gąsienicowej. Dzięki działaniom Galicyjskiego Towarzystwa Tatrzańskiego Tatry stały się głównym obszarem na ziemiach polskich, a Zakopane główną miejscowością turystyczno-uzdrowiskową.

Morze Bałtyckie jest morzem śródlądowym, głęboko wciśniętym w ląd. Dlatego też wody w Morzu Bałtyckim mają stosunkowo niskie zasolenie, którego poziom waha się od 30 ‰ w rejonie cieśnin duńskich do 3‰ w zatokach Botnickiej i Fińskiej.

Niskie zasolenie powoduje z kolei karłowatość organizmów wodnych. Średnia głębokość to 52,3 m, a całkowita powierzchnia morza wraz z cieśninami i Kattegatem szacowana jest na 415 266 km2. Polska jest stroną wielu umów międzynarodowych, których celem jest ochrona bądź rekultywacja Morza Bałtyckiego, w tym między innymi: konwencji o rybołówstwie i ochronie żywych zasobów w Morzu Bałtyckim i Bełtach (tzw. Konwencji Gdańska) z 1973 roku; konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego, (tzw. Konwencja Helsińska) z 1974 roku; porozumienia o ochronie małych waleni Bałtyku i Morza Północnego (ASCOBANS) z 1992 roku.

Polecane strony:
http://www.naszbaltyk.pl/ochr.php
http://www.helcom.fi/home/en_GB/welcome/

O prawa zwierząt upomina się w Polsce wiele organizacji pozarządowych. Od kilku lat prawa „naszych braci mniejszych” reguluje także ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku, która w artykule pierwszym mówi: „Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.” Niestety Polskie realia nie nadążają za prawem i częste są przypadki drastycznego łamania podstawowych praw zwierząt – niehumanitarne zabijanie i transport, a także znęcanie się właścicieli nad zwierzętami.

Ustanowiony przez Międzynarodową Unię Wegetarianizmu w 1977 roku. Celem dnia jest promowanie wegetarianizmu jako sposobu odżywiania się i stylu życia. Obchodzony jest zwykle w postaci happeningów z poczęstunkami dla uczestników. Często święto to łączone jest z obchodami Światowego Dnia Zwierząt Hodowlanych.

Polecane linki:
http://empatia.pl/str.php?dz=32
http://www.ivu.org

Liczba ptaków na Ziemi stale zmniejsza się. W Polsce wytępiono dropia, którego ostatnie lęgowe osobniki zginęły w 1987r. Celem obchodzonego 1 października Światowego Dnia Ptaków jest zwrócenie uwagi ludzi na potrzebę chronienia ptaków wraz z ich naturalnym środowiskiem.

W 1979 roku Unia Europejska przyjęła tzw. Dyrektywę Ptasią czyli Dyrektywę Rady EWG o ochronie dziko żyjących ptaków (Directive 79/409/ EEC on Wild Birds, w skrócie Birds Directive). Największym zagrożeniem dla ptaków jest utrata siedlisk życiowych dlatego w Dyrektywie dużo wagę położono na zachowanie i ochronę różnorodności siedlisk oraz odpowiedniej powierzchni obszarów obejmowanych ochroną. Ma to być uzyskiwane w wyniku tworzenia terenów chronionych, a w razie potrzeby także odtwarzania siedlisk zniszczonych.

Rocznie około 20 miliardów zwierząt hodowlanych zostaje zabitych często w barbarzyński sposób lub też ginie podczas transportów. Chociaż przepisy międzynarodowe określają dokładnie sposób uboju zwierząt, tak aby ich cierpienia możliwie jak najbardziej ograniczyć, a także ustalają maksymalny czas trwania transportu do 8 godzin, tragicznie często przepisy te są łamane.

Światowy Dzień Zwierząt hodowlanych przypada w dniu urodzin Mahatmy Ghandiego (1860-1948), pioniera światowego ruchu wegetariańskiego. Mahatma ("Wielki Duch"), indyjski polityk i moralista, polityczny i duchowy przywódca Hindusów w walce o niepodległość, reformy i sprawiedliwość społeczną, zginął z rąk przeciwników politycznych.

Polecane strony:
http://www.wfad.org/index.htm

Siedlisko przyrodnicze (natural habitat) to uniwersalny europejski termin oznaczający ekosystem o określonych granicach geograficznych.

Jest to nie tyle o miejsce występowania danego gatunku rośliny, grzyba czy zwierzęcia, lecz o całość, wszystkie elementy, danego unikalnego ekosystemu. W 1992 roku Unia Europejska doceniła wagę zachowania naturalnych siedlisk w przyjętej Dyrektywie w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (92/43/EWG). Zawiera ona spis i uniwersalną klasyfikację siedlisk uznanych za „ważne dla Europy” oraz spis gatunków, których siedliska również podlegają ochronie.

Dyrektywa wyróżnia gatunki:

  • dla których państwa członkowskie zobowiązane są powołać obszary ochrony ich siedlisk – specjalne obszary ochrony (SOO),
  • te, które państwa członkowskie zobowiązane są objąć ścisłą ochroną gatunkową,
  • te, które są przedmiotem zainteresowania Unii Europejskiej , ale mogą podlegać gospodarczemu użytkowaniu.

Specjalne Obszary Ochrony (SOO) powołane na mocy Dyrektywy Siedliskowej wraz z Obszarami Specjalnej Ochrony (OSO) wyznaczonymi na podstawie Dyrektywy Ptasiej, tworzą Europejską Sieć Ekologiczną pod nazwą NATURA 2000. Dyrektywa Siedliskowa zawiera regulacje będące podstawą funkcjonowania obszarów tej sieci.

Polecane linki:
http://www.habitat.org/gov/take_action/world_habitat_day.aspx
http://www.wigry.win.pl/natura2000/spis.htm
http://www.eko.luban.com.pl/index.php?id=ochrona&nazwa=glowne_cele_ochrony_przyrody

„Pies jest jedyną istotą na świecie, która bardziej kocha ciebie niż siebie samego” J. Billlings

Polacy kochają zwierzęta. Prawie w każdym polskim domu jest jakiś Maciek, Burek lub Saba, a 90% ankietowanych Polaków nie zgadza się na okrutne traktowanie zwierząt (CEBOS). Mimo to wiele z tych Burków i Sab przywiązywanych jest w pobliżu domu na krótkich łańcuchach, śpi w nieocieplanych budach. Światowy Tydzień Zwierząt i Światowy Dzień Zwierząt to okazja do upomnienia się o los nie tylko psów ale także zwierząt hodowanych na fermach, trzymanych w laboratoriach.

Polecane linki:
http://www.klubgaja.pl/zwierzeta/
http://www.salamandra.org.pl/index.php

Najgroźniejszymi klęskami żywiołowymi są powodzie, silne wiatry, susze, wielkoobszarowe pożary, trzęsienia ziemi i wybuchy wulkanów.

Niejednokrotnie skutki tych zjawisk są tragiczne, a zniszczenia tak wielkie, że ich usunięcie przekracza możliwości regionów czy krajów. Giną, odnoszą obrażenia lub tracą dach nad głową tysiące ludzi. Najtragiczniejszymi w skutkach klęskami żywiołowymi były:

  • huragan i powódź w Bangladeszu 14 XI 1970 [300000 ofiar śmiertelnych];
  • trzęsienie ziemi o sile 8,2 w skali Richtera, w Chinach w lipcu 1976 roku [250000 ofiar śmiertelnych],
  • ostatnie trzęsienie ziemi i fala tsunami, które nawiedziły region Indonezji 26 grudnia 2004 roku.

Na obszarze Polski największe szkody występują w wyniku powodzi i silnych wiatrów.

Polecane strony:
http://www.powodz.info/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=105&mode=thread
http://em.pwn.pl/geografia/artykuly/kleski01.html
http://www.ekoimy.most.org.pl/02_2004_09_02_artykul.htm

Najgroźniejszymi klęskami żywiołowymi są powodzie, silne wiatry, susze, wielkoobszarowe pożary, trzęsienia ziemi i wybuchy wulkanów.

Niejednokrotnie skutki tych zjawisk są tragiczne, a zniszczenia tak wielkie, że ich usunięcie przekracza możliwości regionów czy krajów. Giną, odnoszą obrażenia lub tracą dach nad głową tysiące ludzi. Często straty materialne są tak wielkie, że ich likwidacja przekracza możliwości finansowe ludności objętej kataklizmem, a częstokroć nawet możliwości rządu danego kraju.

W Polsce uchwalono kilka ustaw i rozporządzeń, które regulują i ułatwiają ludności objętej klęską żywiołową odbudowanie i remont domostw. Są to między innymi:

  • Ustawa z dnia 22 listopada 2002 r. o wyrównywaniu strat majątkowych wynikających z ograniczenia w czasie stanu nadzwyczajnego wolności i praw człowieka i obywatela - Dz. U. Nr 233 z 28 grudnia 2002 r., poz. 1955;
  • Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej;
  • Ustawa z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych;
  • Ustawa z dnia 8 lipca 1999 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielonych na usuwanie skutków powodzi;
  • Ustawa z 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu.

Polecane strony:
http://www.powodz.info/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=105&mode=thread
http://em.pwn.pl/geografia/artykuly/kleski01.html
http://www.ekoimy.most.org.pl/02_2004_09_02_artykul.htm
http://www.rzeczpospolita.pl/prawo/prawo_kleski.html

14 października 1773 roku z inicjatywy króla Stanisława Augusta została powołana Komisja Edukacji Narodowej. Była ona pierwszym w Europie ministerstwem oświaty.

Najwyższa władza nad szkolnictwem składała się z reprezentantów izby poselskiej i senatu. Komisja całkowicie zreformowała i zreorganizowała szkolnictwo w duchu narodowym i obywatelskim, wprowadzając w szerokim zakresie nauki ścisłe i przyrodnicze oraz, po raz pierwszy, zamiast łaciny polski jako język nauczania. W dniu rocznicy utworzenia Komisji Edukacji Narodowej, każdego roku, obchodzony jest Dzień Edukacji Narodowej. Dzień ten uznaje się za święto wszystkich pracowników oświaty. Tradycyjnie tego dnia w szkołach zamiast lekcji odbywają się apele, występy uczniów, zabawy. Często także nauczyciele honorowani są kwiatami i drobnymi upominkami.

Polecane strony:
http://www.menis.gov.pl/menis_pl/glowna/glowna.php
http://www.archiwum.literka.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=9171 (scenariusz apelu)

Co siedem sekund z głodu umiera dziecko poniżej 10 roku życia. Tymczasem szacuje się, że Ziemia może wyżywić 12 miliardów ludzi, przy czym każdy miałby szansę otrzymać co najmniej 2700 kalorii dziennie.

W przeddzień Światowego Dnia Żywności w 2003 roku, specjalny wysłannik Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. prawa do wyżywienia, Szwajcar Jean Ziegler oświadczył, że w 2003 roku liczba niedożywionych wzrosła i sięga 840 mln osób. W 2000 roku ONZ postawiła sobie za cel zmniejszenie liczby głodujących o połowę do 2015 roku, co na razie wydaje się pobożnym życzeniem.

Polecane linki:
http://www.worldfoodday.org/1/default.asp 
http://www.fao.org/wfd/index_en.asp